||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||

 

(zonder titel)

 

we versleutelen alle ramen en deuren

hoesten in knieholtes van anderen

slaan eieren en broodplanken stuk

op het virusnieuws dat ons verlamt

 

buiten leggen stippelmotten eitjes

in de sneeuwwitte krentenboompjes

strandwippers en duinkwartels vliegen

voor de grauwe gierzwaluwen uit

 

tussen onze muren van gelatenheid

buitelen fruitvliegjes dronken

in een veel te vroege voorjaarszon

over de bedorven voorraad heen

 

deze tijd vol navrante eenzaamheid

verpakt in liederlijk pop up vermaak

legt intieme zwakke plekken bloot

en menigeen vraagt zich angstig af

 

ik ga toch niet als laatste dood

 

© nelleke lamme-den boer

 

||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||

 

ik heb vers licht geknipt

tuintakken gestapeld

lege nesten overgedragen

ik vertrek met deze plek

 

Poëzie op de stoep PODS | https://granate.nl/pods

Ingang/uitgang Oosterpark | Beukenweg Amsterdam

 

|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||

 

SCHADUWSCHRIJVEN

Onlangs gaf ik mijzelf een workshop tekenen cadeau. Zomaar ineens. Letterlijk tekstmoe en volstrekt niet gemotiveerd tot het doen van iets nuttigs, kwam ik de flyer tegen toen ik een stapeltje papieren verschoof. Met weemoed dacht ik aan mijn schildersezel die geduldig in de berging staat te wachten op een moment dat niet gaat komen. Ik ben te klein behuisd om hem in het wild in de kamer te laten staan. Mijn tekenspullen liggen wel altijd onder handbereik. Toch is het jaren geleden dat ik ze heb aangeraakt en dat bleek ook wel.  Als opdracht kregen we het natekenen van een deel uit een negentiende-eeuws schilderij. Om dat te kunnen moet je goed kijken, observeren. Iets dat voor schrijven ook van belang is. Toch is kijken en je potlood aansturen over het schetspapier om iets te imiteren heel wat anders dan kijken en er woorden voor vinden.  Ik keek en keek, maar zag het niet.

‘Je moet de schaduwen tekenen, de rest weglaten’, zei de docent. ‘Kijk maar.’  Ik begon opnieuw te kijken en tergend langzaam veranderde het resusaapje dat ik had getekend inderdaad in een man met een baard, zoals ook op het schilderij voor mij.

Daar moest ik wel eerst het een en ander voor uitgummen. Dat was best eng, want ik ben gewend aan tekst en die is gemakkelijk weer terug te zetten als je het hebt bewaard. Als je een tekening uitgumt ben je het kwijt. Je zult het niet eenvoudig weer precies zo kunnen terug toveren.

Het was niet alleen een goede tekenles maar tegelijk ook weer een schrijfles. De schaduw tekenen is net zoiets als het in een tekst iets suggereren, het niet direct benoemen. Soms moet je gewoon jezelf op een leuke workshop trakteren om weer eens goed te leren kijken.

© Nelleke Lamme-den Boer

 

|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||

 

SCHRAPSNOEI

De figuranten in mijn kleine stadstuin gedragen zich niet zoals ik mij had voorgesteld. Toen ik ze uitzocht op kleur, vorm en textuur was daarbij ook inbegrepen dat ze een ondergeschikte rol zouden vervullen. Wel zeer van waarde, onmisbaar ook. Maar het was niet de bedoeling dat ze de hoofdpersoon, de wintergroene bufferzone tegen ongewild gluren en de kale muren van de buren, in zijn groei zouden belemmeren of zelfs overwoekeren.

Als ik niets doe wordt het één grote vormeloze brij. Ik zal hoe pijnlijk het ook is keuzes moeten maken en de schaar erin moeten zetten. Schrappen.

De hoofd- en bijrollen moeten duidelijk blijven, net zoals in een goed verhaal.

© Nelleke Lamme-den Boer

 

||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||

 

WOORD IN BEELD

De ene na de andere berg aan paperassen heb ik opgeschoond, verschoven en weer opnieuw doorgenomen. Ordenen zou ik. Het nieuwe jaar goed beginnen. Ik heb nu zeven stapeltjes in plaats van vier. Ben ik daar nou per saldo wat mee opgeschoten is de vraag.

Zo kan dat ook gaan met een verhaal. Je hebt al een paar versies en toch loop je telkens vast. Dat is een goed teken. Je hebt zeer goed nagedacht maar er is iets wat je over het hoofd ziet of niet helemaal vertrouwt. Je kunt of durft niet verder. Een waarschuwing van moeder natuur. Zodra je met denken over je schrijven structureel niet verder komt moet je stoppen. Dan kun je het beter eerst visualiseren. Dat klinkt als mindfulness van de hoogste categorie, maar niets is minder waar. Het is een praktische manier om te zien waar je de verkeerde afslag hebt genomen of dreigt te nemen.

Op een vel papier teken je woordeloos wat er zich afspeelt en waar het naar toe moet. Poppetjes, plaats van handeling, conflict. Daar hoef je niet voor te kunnen tekenen. Ben je nooit verder gekomen dat het koppotertje? Perfect! Dan heeft jouw hoofdpersoon geen lijfje maar bestaat het uit een rondje met harkjes als armen en benen. Meer hoeft het niet te zijn. Jij weet wie het is en daar gaat het om. Je bepaalt de plaats van handeling, symboliseert het conflict en je versimpelt de situaties, tijden en verbanden tot een schema.

Het is niet voor niets dat rechercheurs alle personages en hun wandelgangen eenvoudig met fotootjes en viltstiftstrepen in kaart brengen en dat romanschrijvers soms de muren van hun schrijfverblijf vol met schema’s hebben hangen. Ook een (kort) verhaal kan het nodig hebben om afstand te nemen van de woorden en om het overzichtelijk in beeld te brengen.

Het opruimen van mijn met onbehagen ondergesneeuwde bureau heeft wel degelijk zin gehad. De overgebleven zeven kleine dwergen visualiseren duidelijk wat van belang is. Maar ze passen beter op een andere plek. Ik kan weer verder.

© Nelleke Lamme-den Boer

 

|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||

 

GEEF JEZELF DE RUIMTE

Onderstaand gedicht schreef ik in opperste wanhoop. Het lijkt in geen enkel opzicht op de gedichten die ik doorgaans schrijf maar het hielp me wel te relativeren. Noteer ongecensureerd wat in je opkomt als het schrijven niet lukt. Dat is vaak heel verhelderend en het geeft je de ruimte om daarna de dichtdraad weer op te pakken.

 

Radeloosheid om zoveel deeltjes die niet passen

in een systeem van te veel schroeven, geen moeren,

geen houvast, geen draadkracht, geen bodemplaat,

geen pijlers van verstand of grenzen van beton, een

hoofd vol omgekeerde emmers woordlast, duwende

verbanden, uitgedroogde elastiekjes, juichende durfal

metaforen, grijze gebieden in blinde vlekken, geen

voor- of achterkant, geen ondersteboven want

waar boven is lacht onder mee of is het andersom.

 

© Nelleke Lamme-den Boer

Gepubliceerd op de website van SLA | AVIER, week 11, 2015